Whakamaherehia to Panuku
Haere ki te Himalayas!
Ka whakamahere mātou i ngā haerenga hararei ritenga, ngāwari hoki, kia rite ki te roa o tō hararei, ō hiahia tāpiri, me ngā whakaritenga.
Whakamaherehia ō HaerengaIna rongo te nuinga o te tangata mō te Hikingi Tūāpapa o Everest , ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest. He tokomaha e whakaaro ana he haerenga noa iho tēnei ki te pārekareka ki te taiao, ki ngā Himalayas whakamiharo, ki ngā piriti whakairi whakahihiri, me ngā wero o te hikoi. Engari ehara i te mea he haerenga maunga noa iho te hikoi EBC; he whare taonga ora anō hoki mō te kanorau koiora o Himalayas e taea ai e te tangata te tūhura i ngā putiputi alpine onge me ngā kararehe mohoao e tata ngaro ana.
Kia tīmata tō hikoi mai i te tāone o Lukla, ka haere koe i roto i tētahi o ngā rauropi maunga tino kanorau o te ao. Mai i ngā ngahere rhododendron matomato me ngā mania maunga ki ngā kararehe mohoao o te Himalaya me ngā whare mōneka kua rau tau te pakeke, ka whiwhi koe i ngā wheako me ngā maharatanga hou i ia rā i te hikoi i te rohe o Khumbu o Nepal.
Ko te nuinga o te hikoi o tēnei Aratohu Tipu me te Kararehe o te Puni Tūāpapa o Everest kei roto i te Pāka Whenua ā-Motu o Sagarmatha, he wāhi tiakina, he Pae Tuku Iho o te Ao rongonui kua whakarārangihia e te UNESCO. Kei roto i tēnei pāka ētahi momo kararehe onge pērā i te reparo hukarere, te panda whero, me te neke atu i te 200 momo manu, ka waiho hei rangi mō te hunga e aroha ana ki te taiao me te hunga e haereere ana.
Ko te Tihi Paerere Papa Everest
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
I runga i te wā, ka tūtaki pea ngā kaihaereere ki ngā ngahere rhododendron e puāwai ana i te kōanga, ki ngā tirohanga maunga mārama i te ngahuru, me ngā kararehe mohoao e whakarite ana mō te takurua. Ahakoa i te wā ua, ka kite tonu ngā kaihaereere i ngā putiputi mohoao me ngā otaota rongoā e puāwai ana. Ka miharo koe i ia wā ki tōna ahurei, ahakoa te wā e toro atu ai koe ki konei.
Ko te Aratohu Hikingi i te Puni Tūāpapa o Everest he hoa haere mōu i roto i ēnei mea katoa, hei āwhina i a koe ki te mōhio, ki te whakanui, me te mātakitaki me te whakaute i te taiao whakamiharo o tēnei rohe whakamiharo, ā, i te wa ano, kia pai ai te haerenga hikoi i te rohe o Everest ki ngā mea katoa e hiahia ana koe.

Te Whenua o te Rohe o Khumbu
Kei te rohe ataahua o Khumbu, o Everest rānei, i te raki-mā-rāwhiti o Nepōra te Haerenga Puni Matua. E whakaatu ana te rohe o Khumbu i ngā tirohanga ataahua, whānui hoki pērā i ngā whenua maunga taratara, ngā awa kōpaka, ngā awa, ngā ngahere, me ngā Himalayas tino ataahua, rongonui. Ko tēnei rohe hoki te kāinga o te hapori Sherpa, he ahurea me tōna hītori motuhake anō hoki.
Kei te rohe o Tibet ngā tihi maunga o te rohe o Khumbu. I roto i ngā tihi maunga rongonui, ā, he maha ngā wā kua kapi i te hukarere, ka kitea a Everest, a Ama Dablam, a Lhotse, a Nuptse, me a Cho Oyu i a rātou e hikoi ana i te ara EBC. Ahakoa te āhuarangi kino, he āhua motuhake te taiao o ēnei wāhi teitei, e noho tahi ana ngā kararehe me ngā tipu rerekē.
Ka tīmata te hikoi ki te puni turanga o Everest i Lukla. E 2860 mita te teitei o tēnei tāone maunga iti. Mai i konei, ka haere te ara mā roto i ngā kāinga Sherpa ataahua pērā i a Phakding, Namche Bazaar, Tengboche, Dingboche, Lobuche, me Gorak Shep i mua i te taenga ki te EBC rongonui i te 5364 mita. I a koe e piki haere ana i te teitei mā te hikoi mā roto i ngā kāinga rerekē i ia rā, ka huri haere hoki ngā whenua.
Ka kitea te ara e kapi ana i ngā ngahere kua kī tonu i te paina, te paina me te rhododendron. I a koe e piki ana ki runga ake ka kite koe i ngā rakau iti, ngā tarutaru me ngā whenua maunga taratara. Neke atu i te 4000 mita ka kitea he iti noa ngā otaota nā te makariri me te uaua o ngā āhuatanga. He iti noa ngā tipu ka taea te ora i te āhuarangi teitei e kitea ana. Nā te huringa nui o te pūnaha rauropi ka motuhake, ka whakamīharo hoki te hikoi ki te puni turanga o Everest.
Sagarmatha National Park
I whakatūria te Pāka Whenua o Sagarmatha i te tau 1976, neke atu i te 1100 kiromita tapawha te rahi, e tiaki ana i te pūtake o te ara ārahi tipu me te kararehe o te puni turanga o Everest. I hanga hītori tēnei pāka i te tau 1979 mā te whakaurunga ki ngā Pae Tuku Iho o te Ao a UNESCO mō tōna ataahua taiao me tōna hiranga ki te taiao. I muri i te taenga ki Monjo, ka tomo ngā kaihaerere ki te tomokanga o tēnei pāka ki te haere tonu ki waenganui o ngā maunga.
He tino hira te mahi a tēnei pāka ki te tiaki i ngā kararehe me ngā tipu ahurei o te rohe o Khumbu. He maha ngā momo onge me ngā momo teitei e noho ana i roto i ōna rohe, ā, he wāhi tapu tēnei mō te kanorau koiora o te Himalayas. Nā tōna takoha nui ki te tiaki taiao, ka taea e tātou te pārekareka ki tōna ataahua taiao me te tuku atu ki ngā whakatipuranga o muri mai. Ehara i te mea ko ngā kararehe me ngā tipu anake, engari he kāinga hoki mō ngā whare mōneka, ngā kāinga, me ngā wāhi tapu kua rautau te pakeke. Nō reira, e tohu ana tēnei pāka i te tuakiri ahurea o te iwi Sherpa, ā, e tino motuhake ake ai te rohe o Everest .
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
Ngā Rohe Tipu i te Ara
Kia tīmata tō haerenga ki te rohe o Khumbu, ka whai wāhi koe mō te wa katoa ki te hikoi i roto i ngā otaota e huri haere ana i a koe e piki ana i te teitei.
Ngā Ngāhere o te Raro o Himalaya (2,500–3,500m)
Kei waenganui i ngā ara o Luka, Phakding, me Monjo ngā ngahere o raro o te Himalaya. Ka kitea te ngahere matotoru o te paina, te ōki, te pīka, te juniper, me te fir e kapi ana i ngā puke. I te wā o te kōanga, kapi tonu te ara i ngā putiputi rhododendron e puāwai ana. E noho ana ngā kararehe iti me ngā manu ki tēnei rohe.
Rohe Maunga-iti (3,500–4,000m)
I a koe e haere tonu ana ki Namche Bazaar, tētahi o ngā tāone ora o te rohe o Everest, me Dingboche, ka kite koe i te tīmatanga o te memeha haere o te ngahere matotoru. Kei te kitea ngā putiputi rhododendron i tēnei rohe subalpine. Waihoki, he whānuitia te horapa o te juniper, ngā rakau pakari, me te birch ki konei.
Rohe Āpere (Neke atu i te 4,000m)
Kia piki koe i te tihi o te kāinga o Dingboche, ka kite koe i ngā whenua pakari me ngā rākau e ngaro haere ana. I konei, he torutoru noa ngā momo mārō ka taea te tupu ahakoa ngā āhuatanga tino kino o te taiao teitei. Ka kite koe i ngā putiputi iti o te maunga e tipu ana i waenga i ngā toka i Lobuche me Gorak Shep, pērā i te gentian me te edelweiss.
Ngā Ngāherehere Rhododendron: Kāore e taea te kōrero mō ngā tipu o Himalaya me te kore e ārahi i te rhododendron, te putiputi ā-motu o Nepal. E 8 ngā momo rhododendron rerekē e tipu ana i te rohe o Everest, mai i te whero pouri ki te māwhero ki te mā. Ka taea e koe te kite i a rātou puta noa i te ara o raro mai i te mutunga o Poutū-te-rangi ki Paenga-whāwhā.
Paina Himāreia: He tipu teitei, he huatau te paina kikorangi Himāreia e tū ana i runga ake i te ara i waenganui i a Lukla me Namche. He kikorangi-kakariki te tae o ōna ngira roa.
Hunipa: Haunga te tipu i te rohe maunga, he tipu tapu hoki mō te ahurea Sherpa, ā, ko tōna rakau kakara ka whakamahia hei hanga whakakakara i roto i ngā whare mōneka.
Te Pīri Hiriwa: He maha ngā wā ka kitea i roto i te whitiki maunga e whakaranua ana ki ngā rākau rhododendron. Ka tupu pai tēnei tipu i te rangi maunga mātao.
Ngā Rākau Pīka: He maha ngā wā ka tupu ngā rākau pīka tata ki te rārangi o runga. He kiri pepa tōna ka tihorea kia angiangi, ka whakamahia hei rauemi tuhituhi mō ngā karaipiture Buddhist.
Rōdendron Pāpaku: Ka huri ngā Rōdendron hei rakau iti kua taunga ki ngā āhuatanga o te maunga. Ka taea e koe te tūtaki ki a rātou ina tae koe ki ngā teitei.
Ngā momo pāpaka: Ka tipu ēnei i te pito o raro o te ara, hei piringa mō ngā momo manu me ngā kararehe.
Ngā otaota rongoā
He nui ngā otaota rongoā o te rohe o Everest kua whakamahia e te iwi o reira mō ngā rautau maha hei rongoā i ngā mate teitei tae atu ki ngā wheua whati. Kei raro nei ētahi o ēnei:

| Nga momo tipu | Awhe Teitei |
| Rhododendron | 2,500-4,000 m |
| Paina Kikorangi o Himalayan | 2,000-3,800 m |
| Juniper | 3,000-5,000 m |
| Hiriwa Pīri | 2,700-4,000 m |
| birch | 3,000-4,500 m |
| Rōdendron Papakā | 3,800-5,000 m |
| Taimi Himalayan | 3,500-5,000 m |
| Yarsagumba | 3,500–5,000m |
Kei roto i tēnei Aratohu Momo me ngā Kararehe o te Puni Tūāpapa o Everest, ka whakaahuahia ētahi o ngā putiputi ataahua o te rohe o Everest i raro nei:
Ngā Momo Rhododendron: Haunga ngā rhododendron whero noa, ka kitea anō hoki e koe ētahi atu momo pērā i te rhododendron putiputi mā, te rhododendron kōwhai onge, me te rhododendron māwhero mēnā he kaihaerere koe. Ko te rhododendron mā te tikanga ka tipu ake i runga ake i te 3500 mita, ā, ka puāwai i te marama o Hune.
Te Pāpī Kahurangi o Himalayan: Ahakoa ehara koe i te tohunga tipu, ka tino harikoa koe ina kite koe i tēnei putiputi. Ka kitea tēnei putiputi e puāwai ana i te marama o Hūrae me Ākuhata i ngā awaawa o Dingboche me Chhukung.
Ngā Primula: He rite ki ngā tautau māwhero me te papura harikoa e puta ake ana i muri i te rewa o te hukarere, e kitea ana i te kōanga me te tīmatanga o te raumati.
Edelweiss: He putiputi rongonui tēnei e tupu ana i runga i ngā pari toka e kitea ana.
Te Rerenga Kōpara o te Himalayan: He tipu rerekē, he ātaahua te āhua, e kitea ana i ngā teitei o te ara piki maunga o Everest Base Camp.
Ngā Putiputi Potentilla: Ka kitea ēnei putiputi kōwhai kanapa, iti, i ngā pari maunga.
Ngā Gentian Alpine: E mōhiotia ana tēnei putiputi mō tōna tae kikorangi kanapa, e puāwai ana i te mutunga o te raumati.
Ngā Ōketi Mohoao: Ka kitea rātou i ngā ngahere o raro, i ētahi wā ka huna i roto i ngā otaota matotoru.
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
Koanga (Maehe–Mei): He wā tino pai te kōanga mō ngā putiputi o ngā tae maha. I tēnei wā, he rite ki te moemoeā kua tutuki mō ngā tohunga tipu me te hunga aroha ki te taiao. Kei te tino ataahua ngā rhododendron, e whakaatu ana i ō rātou āhua tino ataahua. Ko te wāhanga o raro o te ara EBC ka huri hei māra tipu, ka whakarei ake i te haerenga hikoi.
Te Ua (Hune–Ākuhata): I te wā ua, he tino kākāriki ngā whenua, ā, he maha ngā putiputi mohoao e puāwai ana i te ua. Ahakoa ehara i te wā pai mō te hikoi, he tino pai tēnei wā o te tau mō te tango whakaahua putiputi, nā te mea he tino mīharo te māramatanga me te mātotorutanga o te rangi hei tango whakaahua i muri i te ua.
Ngā Mamara i Kitea i te Rohe o Everest
Ahakoa he āhua kino, he āhua koretake hoki te taiao o te rohe o Khumbu, he maha ngā momo kararehe e ora ana i te rohe o Everest, ko ētahi o ēnei kua whakarārangihia i raro nei i roto i tēnei Aratohu Tipu me te Kararehe o te Puni Tūāpapa o Everest:
Himalayan Tahr: Koinei te kararehe tino tūpono ka tūtaki koe i te hikoi. He whero-parauri ōna huruhuru, he piko ngā haona, ā, he āhua motuhake te huruhuru o ngā tāne pakeke. Ka kai rātou i ngā pari i waenga i te 3000 me te 4500 mita te teitei, ā, ka kitea hoki i ngā taha o Namche me Tengboche.
Tia Maki: He kararehe iti, he māia hoki, he iti ake i te tia noa. He kurī motuhake ā ngā tia maki tāne, he rite ki te hoari. Ko te wā pai rawa atu ko te ata pō i te taha o ngā taha ngahere o Phakding me te tāone o Namche.
He momo korara Himalayan: He kararehe antelope koati tēnei e kitea whānuitia ana i ngā whenua maunga pari.
He manu kurī Himalayan: He anaterope koati anō hoki e kitea ana i ngā pari toka me ngā ngahere matotoru.
Pika: E mōhiotia whānuitia ana ko te rāpeti maunga. E noho ana i ngā mara toka i ngā teitei. Ka taea e koe te whakarongo ki ā rātou tangi nui e tangi ana puta noa i te awaawa o te maunga i a koe e hikoi ana mena kāore i te kiki te ara.
Mātene Korokoro-Kōwhai: He kararehe karakara, he tere te neke, he tino pai hoki ki te piki.
Te Wāhirara Himalayan: He kaipahua ririki, he tere hoki te neke, e kitea ana i ngā ngahere o te rohe maunga.
Reparo Hukapapa (Onge): Ko tētahi o ngā kararehe tino onge, he matotoru te huruhuru iraira, ā, he tino pai te huna i a rātou anō. He tino iti te tūponotanga ka kitea tēnei kararehe.
Te Pokiha Whero: He kararehe mohio tēnei e kitea nuitia ana i ngā awaawa teitei o Khumbu.
Pea Pango o te Himalayan (Tino Onge): He kararehe kaha tēnei e kitea ana i ngā ngahere o raro o te rohe o Khumbu. He maha ngā wā ka karohia e ia ngā mahi a te tangata, nō reira he onge te kitenga.

| Animal | Ingoa Pūtaiao | Te Tūponotanga o te Kitenga |
| Himalayan Tahr | Hemitragus jemlahicus | Common |
| Musk Deer | Moschus chrysogaster | He āhua |
| Korara | Naemorhedus goral | He āhua |
| Serow | Ngā Kāpiriki | Rare |
| Pika | Ochotona roylei | Common |
| Horohe whero | Ngā Vulpes ngā vulpes | I etahi waa |
| Snow Leopard | Panthera uncia | Tino Onge |
| Wāhirara Himārei | Mustela sibirica | Rare |
| Mātene Korokoro-Kōwhai | Martes flavigula | I etahi waa |
He aha a Everest i waiho ai hei Pararaiha mō te hunga mātakitaki manu
Neke atu i te 200 ngā momo manu e noho ana i te Pāka Whenua o Sagarmatha. Ko te whakakotahitanga o ngā momo whenua rerekē, tae atu ki ngā ngahere matotoru, ngā mania maunga, ngā awaawa awa, me ngā pari, he kāinga tino pai mō ngā manu. Nō reira, he pararaiha a Everest mō ngā kaititiro manu.
Ngā Manu Tino Noa i te Ara
Ko ētahi o ngā manu e kitea whānuitia ana i te huarahi kei roto i te Aratohu Tipu me te Kararehe o te puni turanga o Everest i raro nei:
Himalayan Monal: Ko te manu ā-motu tēnei o Nepōra, he kanapa ngā āhua o ōna tae. Ka kitea rātou i roto i ngā ngahere o Namche me Tengboche.
Pītiti Toto: He manu tēnei e kitea whānuitia ana i roto i ngā ngahere rhododendron i runga ake i te 3000 mita. He tino whakamiharo ngā tauira whero me te kakariki o ngā manu tāne, e kore rawa e taea te pohehe he rite ki tētahi atu mea.
Manu Kūkū: ...
Poto Everest Base Camp Trek 7 Ra
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
Ākara Koura: Ko tētahi o ngā manu kai kino nui rawa atu e rere ana i ngā maunga o Himalayas me ōna pūkenga hopu koi, e kitea ana e rere ana i runga ake i ngā awaawa me ngā pae maunga.
Lammergeier (Ekara Pahau): Ko tēnei manu tētahi o ngā manu kaipahua nui rawa atu o te ao, e 3 mita te whānui o ōna parirau.
Manu ngutu kōwhai: He manu teitei ēnei, he ngutu kōwhai kanapa, e kitea whānuitia ana i ngā kāinga o te rohe o Everest.
Manu Rā Hiku-Ahi: He manu iti, he kanapa te tae, he mea noa ki ngā rohe ngahere o raro. Mō ngā tāne, he whero kanapa, he kanapa hoki ō rātou huruhuru hiku, ā, ko tā rātou kai matua he waihonga.
Manu Ngutu-Whero: He pango kanapa te tinana o tēnei manu maunga rongonui, he whero kanapa, he piko hoki tōna ngutu. He maha ngā wā ka rere ia i roto i ngā rōpū iti, i ngā takirua rānei.
He manu kaiparau Himalayan Griffon: He manu kaiparau tēnei e kai ana i ngā tinana o ngā kararehe. He mea nui anō hoki tāna ki te pupuri i te ma o ngā momo kararehe o ngā maunga.

| Nga momo manu | Tauwāhi Pai |
| Himalayan Monal | Namche–Tengboche |
| Toto Pheasant | Rohe o Tengboche |
| Kukupa Hukarere | Dingboche |
| Grandala | Lobuche |
| Golden Eagle | Pirihi |
| Lammergeier | Tengboche |
| Manu ngutu kōwhai | Ara Katoa |
| Manu Rā Hiku-Ahi | Ngā Ngāhere o Raro |
| Whero-Billed Chough | Teitei teitei |
| Himalayan Griffon | Ngā Awaawa Tuwhera
|
Nga Tohu Whakaahua Manu
Koanga (Maehe–Mei)
Koinei te wā hikoi rongonui rawa atu, ā, he take pai tēnei. Kei te puāwai ngā rākau rhododendron, kei te hoki mai ngā manu heke, ā, kei te kaha ake te mahi a ngā kararehe. He ki tonu te ara i ngā tae me ngā nekehanga. He pumau te āhua o te rangi, ā, he tino pai te tirohanga i mua i te hanganga o ngā kapua i mua i te ua.
Raumati/Ahu (Hune–Akuhata)
Ka hurihia te whenua e te ua nui hei mea matomato, tata ki te kaha rawa. Kei te tino kaha ngā putiputi mohoao, kei te puta ngā rerenga wai i ngā puke katoa, ā, he tino mārama te āhua e pai ana ki ngā kaiwhakaahua - mēnā ka taea e rātou te aro atu ki te ua. He maha ngā ngata i ngā wāhi iti iho.
Ngahuru (Mahuru–Noema)
Ka puta te rangi mārama i muri i te ua nui, ā, ka kitea ngā maunga ataahua o te tau. He tino pai te mātakitaki manu i te wā e haere ana ngā momo heke, ā, he tino ataahua te whenua i Oketopa me Noema.
Te hotoke (Hakihea–Pepuere)
He makariri, he marino, he uaua hoki te haere i te takurua, ā, he tino rerekē te āhua o te noho mokemoke me te ataahua. Ka taupokina ngā teitei e te hukarere, ā, ko ētahi kararehe mohoao, pērā i te reparo hukarere, tera pea ka heke iho ki ngā teitei iti ki te rapu kai.
Maunga Everest Base Camp Trek – 12 ra
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
Ripanga Whakataurite o te Wā
| Season | Flora | Ngaa kararehe | Birdwatching | Tirohanga Whenua |
| Spring | pai | pai | pai | Tino pai |
| Raumati/Awhiowhio | pai | Pai | Pai | Whakamutunga |
| Autumn | Pai | Tino pai | pai | pai |
| Winter | Whakamutunga | Pai | He āhua | pai |
Ahurea Sherpa i te taha o te puni turanga o Everest, he aratohu mō ngā tipu me ngā karareheKo wai nga Sherpa?
Ko te iwi Sherpa te iwi taketake o te Awaawa o Khumbu. E whakaponohia ana he pūtake tūpuna tō rātou e taea ai te whai i ngā whakapapa mai i Tibet i ngā rautau maha ki muri. Ahakoa e hono pinepine ana te kupu "Sherpa" ki te piki maunga o Himalaya, he rōpū ahurei rātou me ō rātou ake reo, ahurea, kākahu, me te hītori. Ko te nuinga o ngā Sherpa e whakahaere ana i ā rātou oranga mā te whakakotahitanga o te tūruhi, te ahuwhenua, te kararehe, te mahi pāmu, me te hokohoko.
Nga Tikanga Sherpa
He hononga tata te oranga Sherpa ki ngā tikanga whānau, ki te kāinga, me te whare mōneka. Ko te nuinga o ngā tāngata o te kāinga e whakawhirinaki tonu ana ki te ahuwhenua i ngā hua pēnei i te buckwheat me te rīwai. Ka whakatipu kararehe anō hoki rātou pēnei i te yaks me te dzopkyos (he momo whakawhiti o te yaks me te kau). E mōhiotia whānuitia ana te hapori Sherpa mō tōna manaakitanga mahana, e mea ana kia rite ngā manuhiri ki tā rātou ake.
Ngā Whare Sherpa Tuku Iho
Ko te nuinga o ngā whare Sherpa tuku iho he mea hanga ki te kōhatu, he kaha ki te tu atu i ngā huarere maunga kino. He papatahi ngā tuanui o ngā whare, ā, he matapihi nui hoki e taea ai e te rā te whiti i ngā marama makariri. I runga ake i ngā tuanui, ka whakatakotoria ngā haki inoi karakara e rere ana i te hau, e whakaata ana i ngā tikanga wairua hohonu.
Kai Sherpa
He māmā noa iho te kai Sherpa, he hauora, he makona hoki. Ko ngā rihi Sherpa rongonui ko Thenthuk (hūpa nūru tuku iho), ko Tsampa (paraoa parei tunua), ko te hupa Sherpa, me te tī pata. He wāhanga nui hoki ngā rīwai i roto i ngā kai o ia rā, e tunua ana i roto i ngā momo huarahi.
Te Hakari Mani Rimdu: Ka tū tēnei hakari ki te Whare Karakia o Tengboche, e toru ngā rā te roa. E whakaatu ana i ngā kanikani ahurei kua whakakakahuhia ki te kōpare, ngā kawa, me ngā waiata tuku iho.
Te Hakari Dumji: He hakari raumati e whakanuia ana i Namche me Khumjung, hei tohu i te huritau whānau o Guru Rinpoche, te kaiwhakaū o te Buddhism Tibetan.
Lhosar (Tau Hou Tibet): Ka whakanuia i ngā marama o Pēpuere, o Poutū-te-rangi rānei me ngā karakia, te huihuinga whānau, ngā hakari me ngā kaupapa tuku iho.
Te Whare Mōnehi o Tengboche: Ko te whare mōnehi nui rawa atu tēnei i te Rohe o Everest kei te Kāinga o Tengboche. Ka taea e koe te tiro atu ki ngā maunga ataahua huri noa mai i konei.
Te Whare Mōneka o Pangboche: Koia te whare mōneka tawhito rawa atu i te rohe o Khumbu, e tino whakanuia ana e te iwi mō ō rātou hiahia wairua.
Te Whare Karakia o Khumjung: Kei te kainga o Khumjung, he rongonui mō te pupuri i te toenga o te kiriuhi Yeti.
Te Whare Mōnehi o Thame: Ko tētahi o ngā whare mōnehi marino o Nepōra me ētahi mōnehi me ngā nūn anake, kei te taha poto noa iho i te ara matua o EBC.
Te Whare Karakia o Kunde: Kei te taha o te Kāinga o Kunde , kei runga ake i te tāone o Namche Bazaar. Ka taea e koe te mātakitaki i te oranga whakapono o ia rā o ngā hapori Sherpa i konei.
I runga i tēnei Aratohu Aratohu Tipu me ngā Kararehe o te Puni Tūāpapa o Everest, ka taea e koe te ako i ngā tohu me ngā taonga tuku iho a te Buddhist, e whakamāramahia ana i raro nei:
Kara Karakia: E kapi ana te hikoi i ngā haki inoi karakara e rere ana i te hau. E whakaarohia ana ina rere ana, ka tukuna ngā manaakitanga ki te taiao.
Ngā Kōhatu Mani: He maha ngā wā ka kitea rātou e tū ana i ngā ara me ngā tomokanga o te kāinga. He kohatu ēnei i whakairohia ki te mantra Om Mani Padme Hum. Me pupuri e koe ki tō taha matau i a koe e hikoi ana.
Ngā Chortens me ngā Stupas: He hanganga āhua-pou ēnei kei roto ngā taonga tuku iho a te Buddhist.
Ngā Wīra Inoi: Kei roto ngā tuhinga tapu me miro kia anga ki te taha matau.
Ngā Maunga Tapu me ngā Whakapono: Ki ngā Sherpa, ehara ēnei maunga i te whenua noa iho, he nohoanga atua, nō reira ko te nuinga o ngā Sherpa e piki maunga ana ka mahi i te puja i mua i te haere ki te piki maunga.
Trek Puke Pukenga Rawa Everest
Ina rongo te nuinga o te iwi mō te Hikingi Tūāpapa o Everest, ko te mea kotahi e puta ake ana ki ō rātou hinengaro ko te tū i te take o te maunga teitei rawa atu o te ao, arā, a Maunga Everest…
Ko ngā mea e whai ake nei ka taea e koe te ako mai i tēnei Aratohu Haereere ki te Puni Tūāpapa o Everest mō ngā Tipu me ngā Kararehe:
Ngā Mātāpono Kaua e Waiho he Tohu: Me whai kawenga koe mō ngā para e mauria mai ana e koe, kaua hoki e maka noa i te para. Ka taea e koe te whakamahi i ngā whakamātautau kua tohua pai kia kore ai e kino ngā tipu ngoikore.
Te Whakaute i ngā Hapori o te Rohe: Ina toro atu koe ki tētahi whare mōneka me tētahi kāinga, me whakaute tonu koe i a rātou, me te ātaahua hoki. Kaua e tango whakaahua me te kore e pātai atu i te tuatahi.
Te Tiaki i ngā Nohoanga Kararehe Mohoao: Ina hikoi koe, hikoi noa i ngā ara kua tohua, ā, karohia ngā ara kē atu kāore e tūtohutia ana e tō kaiārahi. Waihoki, kaua rawa e whāngai i ngā kararehe mohoao.
Te Tautoko i ngā Pakihi Sherpa o te Rohe: Ka taea e koe te utu i ngā kaiārahi me ngā kaikawe o te rohe, me te whiriwhiri hoki i ngā whare tī ā-rohe mā te āwhina a tō tari hikoi.

Ehara i te mea he wheako whakamiharo noa iho o ngā tirohanga maunga te hikoi ki te puni turanga o Everest. I a koe e haere ana i reira ka tika koe i roto i ngā ngahere ataahua, ka kitea ētahi kararehe onge o te Himalayas, me te ahurea Sherpa pono. Ka kitea hoki te taha wairua me te maha o ngā whare mōneka tawhito, ngā haki inoi, ngā taiepa mani me ngā kāinga.
He mea whakamiharo ngā whenua e huri haere ana i a koe e piki ana i te teitei; ka puta ake te whānuitanga o ngā rauropi me ngā tirohanga ataahua, takitahi. Tērā pea ka tūtaki koe ki ngā manu karakara, ngā putiputi teitei me te oranga tuku iho kua tiakina mō ngā tau. Ko te tae atu ki te EBC tētahi o ngā whakatutukitanga nui rawa atu mō te tini engari ko te mea e kitea ana e rātou he mea tino maumahara ko ngā tipu me ngā kararehe, te ahurea Sherpa me ō rātou oranga o ia rā.
Ka whakamahere mātou i ngā haerenga hararei ritenga, ngāwari hoki, kia rite ki te roa o tō hararei, ō hiahia tāpiri, me ngā whakaritenga.
Whakamaherehia ō Haerenga

Kōrerorero me ta matou Kaihoahoa Haerenga a Shiba
Me awhina? Kei konei to maatau kaihoko tohunga ki te awhina! Tena koa whakakiia te puka i raro nei hei timata i te korerorero me te whakatau tere i o patai.