Mee atụmatụ gị ọzọ
Njem na Himalaya!
Anyị na-eme atụmatụ njem ezumike pụrụ iche na nke na-agbanwe agbanwe dịka oge ezumike gị si dị, ọchịchọ ndị ọzọ, na ihe ị chọrọ.
Hazie Njem GịEmemme Tihar na Nepal bụ ememme nke abụọ kachasị ukwuu mgbe e mesịrị Dashain . Ọ bụ ememme ụbọchị ise nke na-abụkarị n'ọnwa Ọktoba ma ọ bụ Nọvemba na kalenda Gregorian. Ọ na-eme na Kartik, dịka Kalenda Sambat Nepal si dị.
Ememme a nwere ọtụtụ aha, dịka Deepawali na Yamapanchak. Ọ bụ otu n'ime emume kachasị atọ ụtọ na Nepal mgbe ndị Nepal niile na-enwu ụlọ na okporo ámá ha site na ọkụ mara mma. Ya mere, a makwaara ememme a dị ka "Ememme Ìhè." Tihar nwere ebe pụrụ iche n'obi ndị Nepal niile. Ememme ahụ na-amalite na Kaag Puja ma na-akwụsị na Bhai Tika n'ụbọchị nke ise. Ka anyị mụtakwuo maka emume Tihar!
[ez-toc]
Tupu anyị banye na nkọwa Tihar dị mgbagwoju anya, ka anyị lelee ụfọdụ eziokwu na-atọ ụtọ gbasara Tihar:
Tihar, nke a makwaara dị ka Deepawali, bụ ememme ụbọchị ise. Ọ bụ ememme nke abụọ kachasị ukwuu na Nepal. E nwere ọtụtụ ihe na-eme ka ememme ahụ pụọ iche karịa ememme ndị ọzọ nke mba ahụ. Ọ na-eme emume maka chi na anụmanụ, yana njikọ nwanne na nwanne.
Njem Omenala Nepal - Ụbọchị iri na abụọ
Ememme Tihar na Nepal bụ ememme nke abụọ kachasị ukwuu mgbe Dashain gasịrị. Ọ bụ emume ụbọchị ise nke na-abụkarị n'ọnwa Ọktoba ma ọ bụ Nọvemba na kalenda Gregorian.…
N'ime ụbọchị ise ahụ, a na-asọpụrụ ugolo, nkịta, ehi, na ehi ma na-efe ha ofufe. Anụmanụ ndị a nwere ihe nnọchianya pụrụ iche n'akụkọ ifo ndị Hindu . Ha nwekwara njikọ pụrụ iche na ndị mmadụ. N'otu aka ahụ, a na-efekwa chi nke ọnwụ, Onyenwe anyị Yama, na chi nwanyị nke akụnụba na ọganihu, Laxmi, ofufe. Ndị mmadụ na-ehicha ma na-achọ ụlọ ha mma ma na-eme emume dị iche iche n'oge ememme ahụ. Ha na-eji oriọna mmanụ, kandụl, na ọkụ mara mma iji gbaa ụlọ ha ọkụ ma nabata chi nwanyị Laxmi. N'otu aka ahụ, Tihar na-emekwa emume mmeri nke ihe ọma karịa ihe ọjọọ.

Tihar bụ naanị ememme e ji eme emume nke njikọta ụmụnne . Dịka akụkọ ifo ndị Hindu si kwuo, nwanne nwanyị chi nwanyị Yamuna dara ọrịa nke ukwuu, chi nke ọnwụ, Yama, wee bịa were mkpụrụ obi ya. Otú ọ dị, Yamuna rịọrọ Yama ka o chere ruo mgbe ọ ga-eme puja ikpeazụ maka nwanne ya nwoke na-anwụ anwụ. O mere emume ogologo oge ma tinye tika n'egedege ihu nwanne ya nwoke, tinye mmanụ n'isi ya, tinyekwa okpu makhamali n'olu ya. Obi tọrọ Onyenwe Yama ụtọ nke ukwuu ma mee ihe ọ chọrọ ka ọ mee. Mgbe ahụ, ọ rịọrọ Yama ka ọ ghara iwere nwanne ya nwoke ruo mgbe tika ahụ gwụchara, mmanụ ahụ akpọnwụọla, okpu okooko ahụ akpọnwụwokwa. N'ihi ya, a zọpụtara ndụ nwanne ya nwoke.
A makwaara Tihar dị ka "Yamapanchak," ebe "Yama" pụtara chi nke ọnwụ na "Panchak" pụtara ụbọchị ise nke ememme ahụ . Obodo Newar na-efekwa onwe ha na mkpụrụ obi ha n'oge Tihar. Akụkụ ndị a niile na-eme ka Tihar bụrụ ememme pụrụ iche.
Dịka anyị kwuru n'elu, Tihar bụ Ememme Ìhè . A na-eme ya maka ọtụtụ ihe kpatara ya, mana isi ihe kpatara ya bụ ime emume mmeri nke ìhè n'elu ọchịchịrị . Ndị na-efe ofufe na-enye ụlọ na gburugburu ha ìhè site na iji diyo (oriọna mmanụ ụrọ), kandụl, na ọkụ mara mma. Ọkụ ndị ahụ na-anọchite anya ezi ihe na ịdị ọcha. Ya mere, a kwenyere na ịgbasa ìhè na-achụpụ ihe ọjọọ na ọchịchịrị.
N'otu aka ahụ, ndị Hindu na-efe chi nwanyị Laxmi n'oge Tihar. Ndị na-efe ofufe na-amụnye oriọna, kandụl, na ọkụ iji nabata chi nwanyị nke ọganihu n'ime ụlọ ha. Ha kwenyere na chi nwanyị ahụ ga-eji ọdịmma ego na ume Chineke gọzie ndị nwe ụlọ. Ọkụ ndị ahụ mara mma na ihe ịchọ mma na-agbakwunye na ikuku mmemme Tihar.
Ememme Tihar abụghị naanị ihe na-adọrọ adọrọ, mana ọ nwekwara mgbọrọgwụ miri emi na obodo Nepalese. Mkpa ememe Tihar na Nepal bụ nke a:
Ememme Tihar nwere nnukwu ihe gbasara okpukperechi nye ndị Hindu. Ndị na-efe ofufe na-efe chi nwanyị Laxmi na anụmanụ ndị ọzọ nwere ihe nnọchianya pụrụ iche n'akụkọ ifo ndị Hindu: ugo, nkịta, ehi, na ehi. Ha na-eme emume dị iche iche ma na-achọ ngọzi na nchebe. N'otu aka ahụ, ememme ahụ na-anọchi anya mmeri nke ezi ihe ma ọ bụ ìhè n'elu ihe ọjọọ ma ọ bụ ọchịchịrị. Ụbọchị ikpeazụ nke ememme ahụ na-eme emume njikọ nwanne na nwanne, nke nwere akụkọ ifo metụtara Onyenwe anyị Yama.
Ememme Tihar nwekwara ihe dị mkpa n'omenala. Ọ nwere ebe pụrụ iche n'obi ndị Nepal niile. Ha na-eji ọkụ, okooko osisi, na rangoli achọ ụlọ ha, okporo ámá ha, na ebe ọha na eze mma. Ụmụaka na-egwu deusi na bhailo site n'ụlọ ruo n'ụlọ na-agọzi ha, e nwekwara ọtụtụ ihe ngosi omenala. Ọ bụ ememme mara mma ma na-egbuke egbuke nke nwere ihe dị mkpa n'omenala.
Ememme Ọkụ abụghị naanị ihe mara mma n'anya kamakwa ọ na-eme ka ezinụlọ dị n'otu . Ha na-ezukọta ọnụ, na-eme emume dị iche iche, ma na-eri oriri ọnụ. Ụbọchị ikpeazụ nke Tihar na-eme emume njikọ pụrụ iche dị n'etiti ụmụnne. Ụmụnna nwanyị na-etinye tikas mara mma n'egedege ihu ụmụnne ha ma yikwasị okpu makhamali, na-achọ ogologo ndụ ha, ahụike, na ọganihu. Ndị ikwu nọ n'ebe dị anya na-alọghachikwa ma na-ezukọta. Ọ na-eme ka ezinụlọ dị n'otu ma na-akwalite njikọ ezinụlọ.
Akụkụ ọzọ dị mkpa nke emume Tihar na Nepal bụ mkpa akụ na ụba ya. N'ụbọchị nke atọ nke emume ahụ, ndị Hindu na-efe chi nwanyị akụnụba, chi nwanyị Laxmi, ofufe . Ndị mmadụ na-ehicha ma na-achọ ụlọ na ọfịs ha mma iji nabata chi nwanyị ahụ. Ha na-emekwa puja iji mee ka chi nwanyị ahụ nwee obi ụtọ ma nata ngọzi ya. A kwenyere na ọ na-eweta ọdịmma ego n'ụlọ na ọfịs.
Tihar bụ ememme nke abụọ kachasị ukwuu na Nepal. Ọ na-adọta ọtụtụ ndị njem nleta na-achọ ịga mba ahụ maka ahụmịhe omenala . Ememme a bụ ohere magburu onwe ya maka ndị mba ọzọ iji nweta ahụmịhe omenala Nepal. N'otu aka ahụ, ọ na-egosipụta ọgaranya nke omenala Nepal yana nkwekọrịta okpukpe na mba ahụ. Tihar bụ ememme dị mkpa nke na-akwalite njem nlegharị anya na Nepal. Ya mere, ọ na-enyekwa aka na akụ na ụba mba ahụ.
Enwere ụzọ dị iche iche esi eme mmemme Tihar. Ha bụ ndị a:
Ndị mmadụ na-ehicha ma na-achọ ụlọ, ọfịs, na okporo ámá mma iji nabata ememme Tihar. Ha na-achọ ụlọ ha mma site na okooko osisi na ọkụ. N'otu aka ahụ, ha na-eme rangolis ma ọ bụ mandalas mara mma. Ọ bụ ihe a na-eme kwa ụbọchị na Tihar iji gbanye oriọna mmanụ, kandụl, ma ọ bụ ọkụ n'ụlọ. Ihe ịchọ mma ndị a na-atọ ụtọ nke ukwuu. N'otu aka ahụ, ọ na-emekwa ka ebe ememme ahụ tọọ ụtọ . N'otu aka ahụ, ọ na-egosipụta omenala na ọdịnala bara ụba nke Nepal.
Ememme a na-eme emume ìhè karịa ọchịchịrị, ndị mmadụ na-achọkwa ụlọ ha mma iji nabata Chi nwanyị Laxmi, chi nwanyị Hindu nke akụnụba na ọganihu. Ndị mmadụ kwenyere na ọkụ na-eduzi chi nwanyị ahụ gaa n'ụlọ ndị na-efe ofufe. Ụfọdụ na-esekwa obere ahịrị na apịtị uhie ma na-achọ ha mma na diyo na okooko osisi iji nabata Chi nwanyị Laxmi n'ụlọ ha. Ha na-efe chi nwanyị ahụ ma na-enye ihe ụtọ na ihe ndị ọzọ na-eme ka ọ dị ụtọ. N'otu aka ahụ, a kwenyere na Laxmi na-agọzi ụlọ ndị na-efe ya site n'inweta ọdịmma ego na ọganihu.
N'oge emume Tihar, a na-eme emume nke mmekọrịta dị n'etiti nwanne na nwanne. Ụmụnna nwanyị na-etinye tika asaa mara mma n'egedege ihu ụmụnne ha . N'otu aka ahụ, ha na-etinyekwa okooko osisi makhamali ma na-eme oriri. Ha na-ekpe ekpere maka ọdịmma nwanne ahụ, ọganihu, na ndụ ogologo. Ụmụnna nwoke, n'aka nke ọzọ, na-etinye tika n'egedege ihu ụmụnne ha nwanyị ma na-enye ha ego na onyinye. Ememme ahụ na-eme ka njikọ na ịhụnanya dị n'etiti ụmụnne nwoke na nwanyị dịkwuo mma.
Ọtụtụ mmemme omenala na-eme n'oge Ememme Ọkụ. Ụmụaka na-etolite otu ìgwè ma na-egwu deusi na bhailo. Ha na-aga site n'ọnụ ụzọ ruo n'ọnụ ụzọ ma na-abụ abụ na egwu ọdịnala. Egwu abụ ahụ nwere ngọzi nye onye nwe ụlọ, na-achọ ka ha nwee ọganihu. Ndị nwe ụlọ na-enyekwa ha ego, ihe ụtọ, na mkpụrụ osisi n'ọnọdụ ha.
N'oge Tihar, a na-akwadebe nri dị iche iche, ezinụlọ na-ezukọtakwa iri nri ọnụ . A na-esikarị Sel roti (nri ọdịnala Nepal) yana ihe ụtọ dị iche iche na nri ndị ọzọ. A na-esikarị Sel roti n'oge emume dị mma. A na-enye chi na ndị agbata obi nri ndị a. A kwenyere na ikerịta nri bụ ụzọ isi gbasaa ọṅụ na ngọzi.
Ụbọchị mbụ nke Tihar bụ ụbọchị ofufe Kaag Tihar ma ọ bụ ụbọchị ofufe Ugoloọma. Dịka akụkọ ifo ndị Hindu si kwuo, ugoloọma bụ onye ozi nke chi ọnwụ, Onyenwe anyị Yama. A kwenyere na ugoloọma na-arụsi ọrụ ike n'afọ niile. Kaag Tihar bụkwa naanị ụbọchị ha na-ezu ike. Ya mere, ndị mmadụ na-efe ugoloọma n'ụbọchị a iji mee ka obi dajụọ ha ma chọọ nchebe pụọ na ọnwụ. Ha na-enye nri dị ka osikapa, ọka, na mkpụrụ n'elu ụlọ ma ọ bụ n'ebe mepere emepe.

Kukur Tihar bụ ụbọchị nke abụọ nke ememme ahụ. N'ụbọchị a, a na-efe nkịta ofufe ma na-eme emume maka iguzosi ike n'ihe na mkpakọrịta ha . Ndị Hindu kwenyere na nkịta na-eche ọnụ ụzọ ámá nke Naraka (Hell) nche ma na-eduga mkpụrụ obi nke onye nwụrụ anwụ gaa eluigwe. N'otu aka ahụ, a kwenyere na Onyenwe anyị Yas nwere nkịta nche abụọ nwere anya anọ. Ya mere, a na-efe nkịta ofufe site n'itinye tika n'egedege ihu ha na okpu mara mma n'olu ha.
Ụbọchị nke atọ nke Tihar bụ ụbọchị kachasị mkpa n'ememe ahụ. Ndị Hindu na-efe ehi anụmanụ dị nsọ n'ụtụtụ nke ụbọchị nke atọ nke Tihar. A na-ewere anụmanụ ndị a dị nsọ dị ka vahan nke Chi nwanyị Laxmi, chi Hindu nke akụnụba na ọganihu. Ehi na-enye ụmụ mmadụ mmiri ara ehi na-enye ndụ. A na-eji ya eme ihe ndị ọzọ e ji mmiri ara ehi mee dị ka cheese, curd, ghee, na ọtụtụ ndị ọzọ. Mmamịrị ehi ahụ nwekwara uru ahụike. A na-eji nsị ya eme ihe dị ka fatịlaịza. Ya mere, ndị Hindu na-efe ehi na tikas na garlands ma na-enye ha nri.
N'uhuruchi, a na-efe Chi nwanyị nke akụnụba, Laxmi, ofufe. Ndị mmadụ na-ehicha ụlọ ha ma na-eji okooko osisi marigold na ọkụ mara mma chọọ ha mma. Dịka omenala si dị, a na-amụnye diyo (oriọna mmanụ ụrọ) gburugburu ụlọ. Ndị mmadụ na-ejikwa oriọna mmanụ, kandụl, na ọkụ mara mma chọọ ụlọ na okporo ámá ha mma. Ụmụ agbọghọ na-aga ụlọ site n'ọnụ ụzọ ruo n'ọnụ ụzọ, na-abụ abụ bhailo ma na-agọzi ezinụlọ. Ha, n'aka nke ọzọ, na-enye ego, ihe ụtọ, na mkpụrụ osisi.
Ụbọchị nke anọ nke Tihar bụ Govardan Puja. N'ụbọchị a, ndị Hindu na-efe ehi, nke dị mkpa maka ọrụ ugbo na ọrụ aka . N'otu aka ahụ, ndị Hindu na-eme ikpo nsị nke na-anọchi anya ugwu Govardhan ma na-efe ya ofufe. Obodo Newar na-emekwa emume Mha Puja n'ụbọchị a. Ha na-efe onwe ha na mkpụrụ obi ha ofufe.
N'uhuruchi, ụmụ okorobịa na-aga na-abụ abụ deusi site n'ụlọ ruo n'ọnụ ụzọ. Dịka bhailo, ha na-agọzi ezinaụlọ ma nata ego, sweets, na mkpụrụ osisi na nloghachi.
Ụbọchị ikpeazụ nke Tihar bụ Bhai Tika. Ọ bụ otu n'ime ụbọchị kachasị mkpa n'ememe ahụ ebe ọ bụ na ọ na-eme ememe njikọ nke ụmụnne nwoke na ụmụnna nwanyị ma ọ bụ ụmụnne . Ụmụnna nwanyị na-etinye mmanụ n'isi ụmụnne nwoke na dubo (ahịhịa nsọ e ji eme puja Hindu) ma tinye tika agba asaa n'egedege ihu ha. Mgbe ahụ, ha na-etinye okooko osisi makhamali ma kwadebe ha maka oriri. N'oge Bhai Tika, ụmụnne nwanyị na-ekpe ekpere maka ogologo ndụ na ọganihu nwanne ha nwoke.

Ụmụnna nwoke na-etinyekwa tika n'egedege ihu ụmụnne ha nwanyị ma nye ha onyinye ma ọ bụ ego . Ndị na-enweghị ụmụnne na-aga n'ụlọ nsọ Ranipokhari dị na Kathmandu iji tinye tika. Ụlọ nsọ ahụ na-emeghe naanị n'oge Bhai Tika. Dịka nkwenkwe ndị Hindu si dị, onye ọ bụla kwesịrị iyi tika agba agba n'ụbọchị a. Bhai Tika na-akwalite njikọ siri ike na mmekọrịta dị n'etiti ụmụnne.
Gụkwuo gbasara emume kachasị na Nepal: Ememme Dashain na Nepal
Ememme Tihar na Nepal bụ okpukperechi na omenala dị mkpa. Ya mere, a na-eji ọṅụ na ịnụ ọkụ n'obi na-eme Tihar. E nwekwara akụkọ ifo na akụkọ ifo banyere ememme ahụ. Tihar na-eme ememme chi, anụmanụ, na mmadụ. Ọ bụkwa ememme zuru oke iji gosipụta ọdịbendị bara ụba na nkwekọrịta okpukpe nke ndị Nepalese.
Nlegharị anya Nepal - ụbọchị 8
Ememme Tihar na Nepal bụ ememme nke abụọ kachasị ukwuu mgbe Dashain gasịrị. Ọ bụ emume ụbọchị ise nke na-abụkarị n'ọnwa Ọktoba ma ọ bụ Nọvemba na kalenda Gregorian.…
N'ime ememme ụbọchị ise ahụ, ụlọ na okporo ámá ọ bụla dị na Nepal na-enwu enwu ma jiri ọkụ ndị mara mma chọọ ya mma. A na-enwekwa ọkụ ọkụ mgbe ụfọdụ na mbara igwe Nepalese. Ezinụlọ, ndị enyi, na ndị ikwu na-agbakọta ọnụ ma gbanwee onyinye. N'otu aka ahụ, nkekọ ụmụnne na-abawanye ụba n'oge Tihar. Ọnọdụ ya pụrụ iche na nke ọṅụ na-eme Tihar ememe nke abụọ kacha eme ememe na Nepal!
Anyị na-eme atụmatụ njem ezumike pụrụ iche na nke na-agbanwe agbanwe dịka oge ezumike gị si dị, ọchịchọ ndị ọzọ, na ihe ị chọrọ.
Hazie Njem Gị

Soro Shiba onye nrụpụta njem anyị kparịta ụka
Achọrọ enyemaka? Onye nnọchi anya ọkachamara anyị nọ ebe a iji nyere aka! Biko dejupụta fọm dị n'okpuru ka ịmalite nkata wee dozie ajụjụ gị ngwa ngwa.